Terug naar Ecclesianet.nl

Bouwen op een rots

Een ieder, die deze mijn woorden hoort en ze doet, zal gelijken
op een verstandig man, die zijn huis bouwde op de rots.

Mattheüs 7: 24

Is die rots niet de wet? Jazeker is dat de wet. Maar het is de uitgebreide
wet, de wet die op zo’n manier toegepast wordt, dat de eigenlijke bedoeling
van de wet naar voren komt. In feite komt dat overeen met het woord
‘vervullen’ (plèrosai) dat Christus gebruikt in Mattheüs 5:17, “Ik ben niet
gekomen om de wet te ontbinden, Ik ben gekomen om de wet te vervullen.”
Vervullen betekent niet dat Christus zegt: Ik heb het nodige gedaan
en nu heb je met die wet geen rekening meer te houden. Nee, Hij haalt
de diepste intentie en motieven van de wet naar voren en Hij zegt: richt je
daarnaar, daar heb je ‘een huis’.
Dat huis is in principe de gemeente geweest. Het ‘oikodomeo’, d.w.z.
het bouwen van het huis, is gebeurd. In de Bergrede. In de Tien Geboden,
met dat mooie begin. Maar ook in Mattheüs 28, waar Christus zegt
“Onderwijst alle volkeren, hen lerende al wat Ik u geboden heb”, waaraan
de discipelen gehoor hebben gegeven! Het mag dus duidelijk zijn
dat dit huis nooit los te maken valt van de wet. Dit huis is dus in feite ook
de thora, maar dan de thora in de uitleg van Christus. In die geestelijke,
diepere uitleg, zonder de ceremoniële toevoegingen die er bij die rabbi’s
geweest zijn, die later in het ghetto-bestaan van de Joden zo’n rol
gespeeld hebben. Het is een ánder huis, het huis waar de Christus-gelovigen
in wonen.
En we zien dat waar dit losgelaten wordt, waar de grondslagen van
dit huis niet meer functioneren, er iets gebeurt als waarvan we in deze
gelijkenis lezen. Je gaat bouwen op het zand. Want let wel: zonder deze
woorden en uitleg van Christus kan er niet gebouwd worden. Het huis
valt. Het stort letterlijk in en je staat in de kou.
Dit is wat er de afgelopen eeuwen is gebeurd. Het huis is kapot
gemaakt door het liberalisme en nog veel navranter door ideologieën als
het communisme en nationaal-socialisme. Daarover is op een heel ingrijpende
manier geschreven door de zogenaamde ballingschaps-auteurs uit
Rusland en Duitsland, die in de afgelopen eeuw moesten uitwijken voor
de verschrikkingen in hun eigen land. Zij ontdekten hoe erg het is om
geen huis meer te hebben, wat het betekent als je dát kwijt bent. Iets
daarvan vind je terug bij Dante, die de ballingschap uit zijn eigen leven
kende. Hij schildert de mens die geen dak, geen beschutting meer heeft,
in zijn tekening van de hel. Een ‘huis’ is immers veel meer dan vier muren
en een dak. Het is dat je in een bepaalde geheiligde christelijke traditie
mag leven. Een huis vormt cultureel gezien een complex geheel, je kunt er
trouwen, je kunt er kinderen richten op de toekomst, je
kunt je er uitspreken. Het geheel hangt dan ook samen
met de taal, waarin je dingen tot expressie kun brengen.
Wat Christus hier nu zegt is: óf je krijgt een huis,
je hebt houvast en dan in Mijn woorden óf je raakt in
het verval en de verschrikkingen van het cultuurarme.
(Fragment uit een gesprek met dr. H. Klink)