Terug naar Ecclesianet.nl

Goed omgaan met je tijd

En buit de geschikte tijd uit, omdat de dagen vol kwaad zijn. 17 Wees daarom niet onverstandig, maar begrijp wat de wil van de Heere is. Efeze 5: 16

Wat is “tijd”? Een eenvoudige vraag, maar weten doen we het eigenlijk niet. Er is ooit afgesproken dat we tijd meten met een klok. De dag is verdeeld in 24 uur. Het uur is verdeeld in 60 minuten. Maar daarmee hebben we nog geen grip op de tijd. Wat we wel weten is dat de tijd verder tikt. En als u dit stukje tot zover hebt gelezen, dan zijn er al weer enkele seconden voorbij sinds u begon met lezen. Wat we ook weten is dat we vaak tijd tekort komen. Veel mensen zeggen aan het eind van hun leven: “Het is omgevlogen”. Ook krijgen mensen stress van het tekort aan tijd. Hoe kun je voorkomen dat je de tijd in de hand houdt, in plaats van dat de tijd jou in de greep krijgt? De Bijbel kan hierbij helpen.

Het Grieks van de Bijbel heeft twee verschillende woorden voor het begrip ‘tijd’. Het eerste is “chronos”. Het is de tijd die ik boven beschreef: het tikken van de klok, de uren, de minuten en de seconden, de tijd die verstrijkt en waar we altijd tekort van lijken te hebben. Het tweede woord voor tijd is het woord “kairos”. Dit betekent: “het juiste moment”, of “de juiste periode”. Dit is ook het woord dat in het bekende gedeelte in Prediker 3 gebruikt wordt wanneer gezegd wordt dat alles “zijn tijd” (zijn juiste moment) heeft. Ditzelfde woord “kairos” gebruikt ook Paulus in Efeze 5:16 en buit de geschikte tijd uit. Dit betekent: buit “het juiste moment” uit.

Wat bedoelt hij met “uitbuiten” (letterlijk: uitkopen)? Het is een woord dat op de markt gebruikt werd voor het kopen van de juiste aanbiedingen. Sommige mensen wisten precies op het juiste moment hun slag te slaan. Eerder kopen betekende teveel betalen en later komen betekende een lege kraam. Het “uitbuiten” van Paulus betekent dus: “op het juiste moment je slag slaan”.

Dan wordt ook duidelijker wat Paulus bedoelt in vers 16 en buit de geschikte tijd uit: Er komt zoveel op je af, het is overweldigend. Je kunt je dagen er van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat mee vullen. Totdat je er overspannen van wordt. Nee, ga wijs met je tijd om: koop de juiste momenten uit! Ga niet alles doen en reageer niet op alles wat op je afkomt. Als mens kun je dat niet aan en word je er door overweldigd. De dagen zijn immers vol kwaad (tweede helft van vers 16). Let op, er komen momenten op je af en die moet je op het juiste moment gebruiken. Wees wijs met je tijd (momenten).

Wat betekent het praktisch voor ons als moderne mensen? Allereerst dat we ons niet moeten laten overweldigen door al die uren en minuten die op ons afkomen (dat is de chronos). Nee, God laat de tijd naar ons toe komen in ‘momenten’. Dit betekent dat er bijvoorbeeld een tijd (een moment) is om te werken en een tijd (een moment) om te rusten. Vaak laten wij die momenten in elkaar overlopen en worden we er door overweldigd. We werken terwijl we moeten rusten. Daarmee putten we ons uit met als gevolg dat we rusten (inactief zijn) op het moment dat we zouden moeten werken. Zo gaat alles in elkaar overlopen. Je hebt het gevoel continue met je werk bezig te zijn, terwijl je niet echt opschiet. Prediker (en ook Paulus) wijzen op het ritme dat God ons geeft. Als je moet werken, werk dan. Volledig geconcentreerd en laat je niet afleiden door internet, het nieuws of wat dan ook. Als het tijd is om te rusten, rust dan. Dat is één aspect van de juiste tijd uitkopen.

Een tweede aspect van de juiste tijd uitkopen is simpelweg de vraag: “Ben ik bezig waarmee ik bezig zou moeten zijn”? Koop ik de goede momenten uit? Of reageer ik op alles wat op mij afkomt, met als gevolg dat ik teveel doe en uitgeput raak? Of het tegengestelde: ben ik te passief en laat ik de aanbiedingen van de momenten schieten waardoor ik niet doe wat ik zou moeten doen? U begrijpt, om te weten wat je moet doen en wat de juiste momenten zijn, moet je weten wat de wil van God is. Vandaar dat Paulus na vers 16 schrijft Wees daarom niet onverstandig, maar begrijp wat de wil van de Heere is. God zelf laat je zien wat de juiste momenten zijn waardoor je weet wat je moet doen en niet vervalt in uitputting of passiviteit.

De Here Jezus zegt aan het einde van zijn leven in Johannes 17: Ik heb het werk volbracht dat U Mij gegeven hebt om te doen. Daarmee zegt Hij: “Ik heb alles gedaan wat ik moest doen. Ik heb de juiste momenten uitgekocht”. Hoe heeft Hij dat gedaan? Hoe heeft Hij geleefd? Nam hij wel eens een dag vrij? Ja, elke week, een hele dag. Waren er dingen die Hij niet deed? Zeker: Hij genas niet iedereen. Hij had slechts 12 discipelen (Hij had er ook 120 kunnen opleiden). Hij heeft nooit een boek geschreven. Hij stichtte geen universiteit. Hij is nooit actief geweest in de politiek. Hij is nooit actief in het buitenland geweest. En toch, aan het einde van zijn leven zegt hij dat Hij alles gedaan heeft wat de Vader wilde dat Hij deed. Hij heeft de juiste momenten uitgekocht: Hij vervult al de beloften uit het Oude Testament. Hij verzoent de zonden van de hele wereld. Aan het kruis roept Hij vlak voor zijn sterven: “Het is volbracht”.

Misschien voelt u zich opgejaagd en gespannen. Koopt u de juiste momenten uit? Hebt u een ritme van rust en werken? Doet u wat u zou moeten doen? Er is vandaag de dag zoveel te doen is, maar weet u de wil van God voor uw leven? Dat zijn de vragen waar een christen zich steeds op moet bezinnen.

Ds. M. Dubbelman, Giessenburg