Terug naar Ecclesianet.nl

Mededogen

In de week waarin ik deze woorden schrijf, waren er twee zaken prominent in het nieuws, die te maken hadden met het leven van slechts een enkeling en die toch iets weergeven van de wereld waarin wij leven. Ik doel met deze woorden op de dood van twee mensen.

In het eerste geval betreft het een grensrechter. Zondag 2 december kwam hij op 43-jarige leeftijd om het leven. De man werd onder het toeziend oog van veel mensen tot twee keer toe door enkele jongeren zo toegetakeld dat hij een dag later aan zijn verwondingen overleed. De jongens die dit op hun geweten hadden, meenden dat ze te klagen hadden over de manier waarop de grensrechter had ‘gevlagd’. Hun woede reageerden ze af met geweld: ze trapten brutaalweg op hem in, ook toen hij al op de grond lag.

Dit gebeuren heeft terecht commotie veroorzaakt. Zeker toen er een filmpje opdook waarop te zien viel wat er gebeurd was. Het was dus niet waar wat daags na dit hele gebeuren iemand vertelde: “Ja, het ging allemaal zo snel. Iedereen wilde ingrijpen, maar voor dat dat kon, was het allemaal al gebeurd.” Zo was het niet. Niemand snelde toe, zelfs niet toen de man na zich enigszins hersteld te hebben, opnieuw belaagd werd.

Het andere geval betreft een Engelse verpleegkundige. Zij deed dienst terwijl Kate Middleton, die zwanger is, in het ziekenhuis was opgenomen. Twee dj’s uit Australie bedachten een grap en belden het ziekenhuis. Ze bootsten de stem na van de koningin-moeder en vroegen naar haar gezondheidstoestand en wilden Kate spreken. De verpleegster tuinde erin, hetgeen bij de dj’s grote hilariteit teweeg bracht. Het geluidsfragment ging de hele wereld over. Breeduit kwam het in de media.

Wie dacht er aan de verpleegster? Gelukkig liet het koninklijk huis geen enkel verwijt in haar richting horen. Dat gold ook het ziekenhuis. Het leek een grap, totdat een dag of twee later in het nieuws kwam dat de bewuste vrouw, ook zij was rond 40 jaar, een eind aan haar leven had gemaakt. De schok was groot, ook bij het koninklijke huis. De verontwaardiging richtte zich vervolgens op de dj’s die nu zwaar onder vuur liggen, vooral ook in Australie. Maar, vraag je je af, hoeveel mensen die nu verontwaardigd zijn, zullen niet in eerste instantie gelachen hebben om deze ‘grap’?

Twee afzonderlijke gevallen waarmee de dood gemoeid was. Vertellen ze ons wat over onszelf, over een veranderende wereld?

Bij Pauw en Witteman stelde een criminoloog in weerwil van de woorden van de minister van Volksgezondheid die beweerde dat er juist minder geweld was op het voetvalveld, dat hij een dergelijke gebeurtenis had zien aankomen. “Je hoeft maar wat vaker op de velden te staan en het geraas te horen van spelers, het getier tegen de scheidsrechter van ouders en van het publiek, je hoeft de grimmige sfeer maar te proeven om te weten: hier vallen een keer doden. Iedereen kan het weten en iedereen weet het”, zei hij. Vanwaar de verbazing? Premier Rutte stelde: dit incident zegt iets over de samenleving waarin we leven.

In het andere geval is iemand de prooi van de niets-ontziende mediacultuur, van internet waarop alles nog eens terug te luisteren valt en waar je een verleden krijgt waar je nooit meer van afraakt, voor heel de wereld en voor heel je leven niet. Men is er zo gewend aan dat de dj’s er ook niet aan gedacht zullen hebben.

Dit hele fenomeen van ‘openbaar-making van alles’ heeft iets heel onbarmhartigs. Onwillekeurig moet je denken aan de gelijkenis van de man die tussen Jeruzalem en Jericho in handen van rovers viel. Men plunderde hem en liet hem half-dood achter. Zo ‘plundert’ men iemands eer en men bekommert zich als het punt gemaakt is, niet meer over de vraag wat dat met die ander doet. Wat ondoordachtheid niet uit kan richten.

Is er verband tussen beide voorvallen? Ik dacht van wel. Het is de enorme gehaastheid van het leven, het opgedreven zijn, tegenwoordig zegt men ‘het opgefokt’ zijn, het direct willen scoren. Het is het vluchtige van het leven, dat de mensen onrustig maakt, ongeduldig en gehaast.

Een van de boeken van Joseph Pieper heet: Muse und Kult. Muse is: het in de sfeer komen van het gewijde, het goddelijke en daar de rust van ondervinden. Je komt er uit de maalstroom van de tijd. Muse hangt nauw samen met Kult, met de eredienst, met de zondag en de christelijke feestdagen en de kerk. Waar de kerk niet meer een rustplaats biedt en waar ze tegelijk naar de marge van de samenleving gedrongen wordt, heeft dat zijn weerslag op het gewone leven. Waarom? Omdat in de kerk gewezen wordt op Christus, die het gebed kende en in deze laagvlakte van het leven een weg baande naar het Koninkrijk van God. In en rond Hem was dat Koninkrijk aanwezig. Het is er nog in en rond Hem. En dat Koninkrijk is het Koninkrijk van de rust, waartoe wij ingaan, zegt de schrijver aan de Hebreeen.

De hele kerstgeschiedenis getuigt ervan! Niet in de drukte, maar in de nacht verschenen de engelen, niet in Jeruzalem, maar in de stal van Bethlehem werd het Kind geboren. En niet in de menigte vonden de wijzen het Kind en zijn moeder, maar in het kleine Bethlehem, waar de Schrift en de ster hen heenwees! En van de moeder heet het dat zij de dingen bewaarde in haar hart. Zulke oase’s heeft ieder mens nodig. Ze bieden in de broosheid die een oase eigen is, toch bescherming, bescherming tegen publiciteit en de massa en tegen het geweld van de tijd. Ook in dat opzicht is de geboortegeschiedenis veelzeggend. Er is rond de kribbe plaats voor gebroken mensen. En die zijn er velen. Dat geldt ook de directe familie (waaronder de kinderen) van de betrokkenen over wie het in het bovenstaande gaat.

H. Klink, Hoornaar