Terug naar Ecclesianet.nl

De aangifte,de afzwaaier,de bommelding en...de schreeuw

Ds. L.P. Blom, Hulshorst

 

De aangifte

De Amerikaanse popster Madonna Louise Veronica Ciccone deed op haar Confessions Tour op 3 en 4 september in de Amsterdam ArenA aan. Dat hebben we geweten! Grote controverse spitste zich toe op haar nummer ‘Live to tell’ waarbij zij aan een kruis hing met een doornenkroon

op haar hoofd. Ze zou het bedoeld hebben als een verwijzing naar de Aidsproblematiek, wat iedereen is ontgaan behalve Madonna en haar crew.

Al eerder trad zij met dit nummer op, bijvoorbeeld in Rome. Haar optreden werd door Radio Vaticaan als ‘respectloos, smakeloos, provocerend en dom’ betiteld. Een kardinaal sprak zelfs over een vijandige daad.

In ons land namen SGP-jongeren het voortouw in een tegenactie. Zij vroegen minister Donner om een verbod van haar optreden. Met de huidige wetgeving in de hand zag de minister daartoe geen mogelijkheden. Toch liet hij merken hoe volstrekt verwerpelijk hij dit optreden vond. Dat was moedig, alleen niet genoeg.

 

De afzwaaier

De bekende priester en kunsthistoricus Antoine Bodar vormde zich een oordeel door het optreden van Madonna bij te wonen. In het talkshowprogramma Pauw en Witteman distantieerde hij zich van de ophef die was ontstaan. Hij had een sterke troef in handen: de SGPjongeren

en minister Donner waren er niet bij geweest. Volgens hem moesten we de kruisigingsscène als een onschuldige kunstuiting beoordelen. Een flinke afzwaaier, lijkt me. Is kunst waardevrij? Staat het je vrij om te lasteren en te kwetsen, als je het in de vorm van kunst giet? De vrijheid van de kunstenaar is een groot goed in onze avondlandcultuur; toch is vrijheid begrensd door verantwoordelijkheid, tegenover God en mensen.

 

De bommelding

De prijs voor de meest opmerkelijke reactie gaat naar een 63-jarige predikant; op een avond van het optreden gaf hij een bommelding door, in de hoop dat de Arena geruimd zou worden vóór de demonen hun kans kregen. Misschien dacht hij: Rachab leidde de soldaten van Jericho ook om de tuin voor de goede zaak, dus ik kan bij de politie ook wel een potje breken. Het bleek een jammerlijke misrekening. Misschien kan hij - met een knipoog naar Bodar - straks voor de rechter aanvoeren, dat hij deze bommelding als kunst bedoeld had…

 

De schreeuw …

Tijdens de concerten werden er door de stichting Schreeuw om Leven gebedswandelingen om de Arena georganiseerd. Het was een knipoog naar Jericho, waarvan de symboliek overkwam. De bedoeling was niet dat de Arena zou instorten, wel dat de machten achter Madonna gebroken zouden worden. Dit kwam op me over als een moedige en waardige reactie. Terecht vroegen zij er aandacht voor, waarom politici de mond vol hebben over het probleem van jeugdcriminaliteit, maar ondertussen keert bijna niemand zich tegen de vernietigende levensstijl, die Madonna proclameert. Duidelijk lieten zijn merken dat zij over Madonna en haar team bewogen waren. De acties van Schreeuw om Leven raken niet altijd mijn hart. Soms vind ik het té protesterig, té schreeuwerig. Déze keer hoorde ik een verstilde schreeuw, een schreeuw als van een kind in de baarmoeder, die het leven niet vergund wordt. In vele kerken heeft deze stille schreeuw geklonken, een schreeuw over de duisternis van ons land, een schreeuw vol huiver, omdat we geloven dat God niet met Zich laat spotten. Een schreeuw om Léven.

Bij ‘de schreeuw’ denk ik onwillekeurig aan het bekende schilderij van Edvard Munch, dat zo wordt genoemd: de persoon op de voorgrond voelt zich gemangeld door het vurige landschap om hem heen: hij voelt zich aangegrepen. Alles schreeuwt. Hij ook. Onhoorbaar oorverdovend.

Merkwaardigerwijs werden op 22 augustus 2004 uit het Muchmuseum in Oslo twee schilderijen van Munch gestolen: de ‘Madonna’ en ‘De Schreeuw’. Later zijn ze gelukkig weer teruggevonden. De ‘Madonna’ wordt geschat op 20 miljoen euro, de waarde van ‘De Schreeuw’ is niet in geld uit te drukken. En zo is het!